Τι είναι "χρόνος";

 Μια ασύλληπτη οντότητα ...

            

              Ο ΧΡΟΝΟΣ

 

Διέπει ολόκληρη την ανθρώπινη εμπειρία μα και κάθε όψη του Σύμπαντος και του κόσμου που κατοικεί ο άνθρωπος.

Πολλά είναι τα ερωτήματα για το χρόνο που χρειάζονται απάντηση.

Πως θα μπορούσαμε να ορίσουμε το χρόνο και να λύσουμε το μυστήριο που τον περιβάλλει; 
Πως ξεκίνησε; 
Είναι πραγματικός ή αποκύημα της φαντασίας μας; 
Πως τον αντιλαμβάνεται το σώμα και το μυαλό μας; 
Γιατί κυλάει μόνο προς μία κατεύθυνση;  Πώς τον μετρούν τα κράτη της Γης και οι επιστήμονες; 
Μπορούμε να ταξιδέψουμε στον χρόνο;

Στη διάρκεια της ιστορίας, η βαθιά αλλά και ανεξιχνίαστη φύση του χρόνου, οδήγησε τους ανθρώπους (φιλοσόφους και επιστήμονες)  σε επίμονους προβληματισμούς.

"Η πιο φοβερή κι η πιο ανεξιχνίαστη

δύναμη στον κόσμο είναι ο χρόνος, ο καιρός.

Το μυστήριο του χρόνου απόμεινε ακατανόητο

κι ας μας φαίνεται τόσο φυσικός αυτός ο χρόνος".

                                                         Φώτης Κόντογλου, Ζωγράφος και Λογοτέχνης

" ... Εμείς οι Φυσικοί, έχουμε συνηθίσει να χρησιμοποιούμε το χρόνο καθημερινά στις εξισώσεις και στις θεωρίες μας, αφού κάτι τέτοιο μας βολεύει, αλλά μη με ρωτάτε τι είναι χρόνος γιατί η ερμηνεία του ξεπερνά τις δυνατότητες της ανθρώπινης νόησης."

                         Richard Feynman (1918-1988), Αμερικανός Φυσικός και Νομπελίστας

Ποιος είναι λοιπόν ο κόσμος του χρόνου; Ποιες είναι οι όψεις και η ποικιλομορφία που παρουσιάζει;

Υπάρχει ο "αντικειμενικός - ποσοτικός χρόνος" που είναι ο χρόνος των επιστημών, των ρολογιών, της ημέρας και της νύκτας. Υπάρχει και ο "υποκειμενικός - ποιοτικός χρόνος", ο χρόνος που βιώνουμε (ιδιαίτερος για κάθε άτομο), ο βιολογικός χρόνος αλλά και ο υπαρξιακός - ψυχολογικός χρόνος. Υπάρχει ο χρόνος του μύθου, της φιλοσοφίας, ο κοινωνικός χρόνος, ο ιστορικός χρόνος, ο θρησκευτικός χρόνος, ο καλλιτεχνικός χρόνος, ο χρόνος της κοσμολογίας , ο χρόνος της φυσικής.

Τι είναι χρόνος;

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, το ερώτημα έχει απασχολήσει τους σπουδαιότερους φιλοσόφους και επιστήμονες. Οι απαντήσεις; Πολλές και διαφορετικές.

Για τον επιστήμονα, η λέξη "ΧΡΟΝΟΣ" αναφέρεται σε δυο διαφορετικά αλλά συσχετιζόμενα πράγματα:

•               Το χρονικό διάστημα που αποτελεί διάρκεια μέσα στο χρόνο.
•               Η χρονική στιγμή που σημαίνει θέση μέσα στο χρόνο.

Η μέτρηση του χρόνου αποτελεί τη βάση όλης της επιστήμης αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι αστρονόμοι καταγράφουν την ιστορία του Σύμπαντος.

Για την Φυσική ο χρόνος είναι μέγεθος. Ο χρόνος  είναι μία διάσταση που επιτρέπει σε δύο ταυτόσημα γεγονότα που συμβαίνουν στο ίδιο σημείο στον χώρο, να διακρίνονται μεταξύ τους. Το διάστημα ανάμεσα σε δύο τέτοια γεγονότα σχηματίζει τη βάση της μέτρησης του χρόνου.

Ως μονάδα μέτρησης του χρόνου χρησιμοποιείται το 1s (δευτερόλεπτο).  Το  1s ορίζεται ως η διάρκεια 9.192.631.770 περιόδων της ακτινοβολίας που αντιστοιχεί στη μετάβαση μεταξύ των δύο ανωτέρων επιπέδων της κατάστασης ελαχίστης ενέργειας του ατόμου Cs¹³³.

Η "Φυσική" ιστορία της έννοιας χρόνος.

Ο χρόνος κατά τον Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης
σε λεπτομέρεια
από το έργο του Ραφαήλ
 " Η Σχολή των Αθηνών"
1510, Βατικανό

Από τον Έλληνα φιλόσοφο Αριστοτέλη (384-322 π. Χ. ), στο Δ' βιβλίο του έργου "Φυσική Ακρόασις" ( Φυσικά), διατυπώθηκε η επιστημονικότερη άποψη για το χρόνο. Εκεί η έννοια του χρόνου συνδέθηκε με την κίνηση.

Κατά τον Αριστοτέλη:

• Ο χρόνος δεν έχει καμία  σχέση με την αιωνιότητα. " ... φθοράς γάρ αίτιος καθ' εαυτόν μάλλον ο χρόνος ..." .
• Ο χρόνος δεν μπορεί να ταυτιστεί με κάποια μορφή κίνησης ή αλλαγής γιατί η κίνηση μπορεί να προσδιορίζεται από το χρόνο, ο χρόνος όμως δεν μπορεί να προσδιορίσει τον ίδιο τον εαυτό του.
• Χωρίς το χρόνο δεν μπορεί να συμβεί καμία αλλαγή. "... φανερόν ότι ουκ εστίν άνευ κινήσεως και μεταβολής χρόνος...".
• Η κίνηση αποτελεί το μέτρο του χρόνου. Ο χρόνος δεν είναι κίνηση, αλλά χωρίς κίνηση δεν υπάρχει χρόνος. Δεν μετρούμε μόνο την κίνηση με το χρόνο αλλά και το χρόνο με την κίνηση.
• Ο χρόνος είναι χωρίς αρχή και τέλος, ίδιος την ίδια στιγμή σε όλα τα μέρη.
• Ο χρόνος μετριέται με την κίνηση του ουρανού αλλά δεν ταυτίζεται με αυτή. Η καταλληλότερη κίνηση για τη μέτρηση του χρόνου στη φύση είναι η ομαλή κυκλική κίνηση των άστρων που είναι αιώνια , ισοταχής και άπειρη. Ο ίδιος ο χρόνος είναι ένας κύκλος.

Να και ο ορισμός του χρόνου από τον Αριστοτέλη:

" Τούτο γάρ εστίν ο χρόνος, αριθμός κινήσεως κατά το πρότερον και το ύστερον ... ουκ άρα κίνησις ο χρόνος, αλλ' η αριθμόν έχει η κίνησις"

Ο χρόνος του Αριστοτέλη είναι μαθηματικός και αντικειμενικός και τον χαρακτηρίζει η διαδοχή, κάθε στιγμή διαδέχεται την άλλη.

Ο χρόνος κατά τον Γαλιλαίο 

Προσωπογραφία του
Γαλιλαίου από τον
Justus Sustermans, 1636

Πολλούς αιώνες αργότερα, ο μεγάλος Ιταλός αστρονόμος και φυσικός Γαλιλαίος (Galileo Galilei, 1564-1642), δημιουργός της σύγχρονης επιστημονικής μεθόδου, ανέπτυξε μια καινούργια αντίληψη για τη φυσική και έθεσε τα επιστημονικά θεμέλια για το τι είναι χρόνος.

Αν και δεν έδωσε σαφή ορισμό για το τι είναι χρόνος, μελετώντας πειραματικά την πτώση των σωμάτων, αντιμετώπισε το χρόνο 

..." ως αφηρημένη παράμετρο ενός φυσικού συμβάντος".

Μέχρι τον 17ο αιώνα, ο χρόνος μετριόταν με τη βοήθεια των αστρονομικών φαινομένων. Στα μέσα όμως του 17ου αιώνα εφευρέθηκαν τα ρολόγια, η χρονομέτρηση γίνεται ακριβής, ο χρόνος έπαψε να εξαρτάται από τα περιοδικά φαινόμενα της αστρονομίας και έγινε μέρος της επιστήμης.

Ο γρίφος του Αϊνστάιν

Ο περίφημος «Γρίφος του Αϊνστάιν» είναι ένα παιχνίδι της λογικής, μια διασκεδαστική, αλλά και απαιτητική πρόκληση για όσους αρέσκονται να βρίσκουν λύσεις σε περίπλοκα προβλήματα, αξιοποιώντας τις νοητικές τους ικανότητες και τη συστηματική σκέψη. Η επινόηση του γρίφου αποδίδεται στον θεμελιωτή της Θεωρίας της Σχετικότητας τον  Albert Einstein που επινόησε όταν ήταν παιδί. Μια άλλη άποψη υποστηρίζει ότι ο γρίφος σχεδιάστηκε από τον συγγραφέα της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων, τον μαθηματικό και καθηγητή της λογικής Λιούις Κάρολ.

Ακόμα κι αν δεν γνωρίζουμε, με βεβαιότητα, ποιος είναι ο πατέρας της ιδέας του γρίφου, το ενδιαφέρον για τη λύση του παραμένει αμείωτο. Όταν, μάλιστα, είναι γνωστό ότι μόνο το 2% του πληθυσμού μπορεί, τελικά, να βρει τη λύση του προβλήματος. Ποιο είναι όμως το ερώτημα του γρίφου;

Το πρόβλημα σχετίζεται με την κλοπή ενός σπάνιου είδους ψαριού από το ενυδρείο μιας πόλης.

Οι αστυνομικοί που ξεκίνησαν να ερευνούν την υπόθεση ακολούθησαν τη μυρωδιά του ψαριού, και βρέθηκαν σε ένα δρόμο με πέντε πανομοιότυπα σπίτια. Τότε, ήρθαν αντιμέτωποι με ένα δίλημμα: πώς θα μπορούσαν να ψάξουν ταυτόχρονα όλα τα σπίτια; Αν ξεκινούσαν, για παράδειγμα, να ερευνούν ένα μόνο από αυτά, ο κλέφτης του ψαριού, που ενδεχομένως θα βρισκόταν σε κάποιο άλλο σπίτι, θα είχε την ευκαιρία να αποδράσει.

Ποια είναι, όμως, τα δεδομένα που μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό του σπιτιού που βρίσκεται το ψάρι; 

Υπάρχουν πέντε πανομοιότυπα σπίτια στη σειρά.

Οι εσωτερικοί τοίχοι κάθε σπιτιού είναι βαμμένοι με διαφορετικό χρώμα.

Σε κάθε σπίτι κατοικεί ένας άνθρωπος διαφορετικής εθνικότητας.

Ο κάθε ένας από τους πέντε ιδιοκτήτες σπιτιών πίνει διαφορετικό ποτό, καπνίζει διαφορετική μάρκα τσιγάρων και έχει  ένα διαφορετικό κατοικίδιο.

 Κανένας, όμως, από τους ιδιοκτήτες δεν έχει το ίδιο κατοικίδιο με τον άλλον, δεν καπνίζει την ίδια μάρκα τσιγάρων με τον άλλον ή πίνει το ίδιο ποτό με τον άλλον.

1. Ο Βρετανός κατοικεί στο σπίτι με τους κόκκινους τοίχους.
2. Ο Σουηδός έχει ως κατοικίδιο ένα σκύλο.
3. Ο Δανός πίνει τσάι.
4. Το σπίτι με τους πράσινους τοίχους βρίσκεται ακριβώς στα αριστερά του σπιτιού με τους λευκούς τοίχους.
5. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού με τους πράσινους τοίχους πίνει καφέ.
6. Ο ιδιοκτήτης που καπνίζει τσιγάρα μάρκας Pall Mall έχει για κατοικίδια πουλιά.
7. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού με τους κίτρινους τοίχους καπνίζει Dunhill.
8. Ο ιδιοκτήτης που κατοικεί στο κεντρικό σπίτι πίνει γάλα.
9. Ο Νορβηγός κατοικεί στο πρώτο σπίτι.
10. Ο ιδιοκτήτης που καπνίζει μάρκα τσιγάρων Blends κατοικεί δίπλα σε αυτόν που έχει για κατοικίδιο γάτες.
11. Ο ιδιοκτήτης που έχει στην κατοχή του άλογο κατοικεί δίπλα σε αυτόν που καπνίζει Dunhill
12. Ο ιδιοκτήτης που καπνίζει Bluemasters πίνει μπύρα.
13. Ο Γερμανός καπνίζει Prince.
14.Ο Νορβηγός κατοικεί δίπλα στο σπίτι με τους μπλε τοίχους.
15.Ο ιδιοκτήτης που καπνίζει Blends κατοικεί δίπλα σε αυτόν που πίνει νερό.
H ερώτηση είναι:

Ποιος ιδιοκτήτης έχει στην κατοχή του το ψάρι;

 
Πηγή: https://thalesandfriends.org/el/2016/01/19/o-grifos-tou-ainstain/
http://www.openculture.com/2016/01/are-you-one-of-the-2-who-can-solve-einsteins-riddle.html