«Harvard Computers»: Οι γυναίκες – υπολογιστές του Παρατηρητηρίου του Χάρβαρντ

Οι «υπολογιστές του Χάρβαρντ» ήταν μια ομάδα περίπου 40 γυναικών,  που εργάζονταν ως ειδικευμένες εργάτριες με χαμηλές αμοιβές, αν και πολλές διέθεταν πτυχίο Αστρονομίας, για την επεξεργασία αστρονομικών δεδομένων στο Παρατηρητήριο (Αστεροσκοπείο) του Κολλεγίου Χάρβαρντ στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης των Ηνωμένων Πολιτειών . Από το 1877 μέχρι το θάνατό του το 1919, διευθυντής του Παρατηρητηρίου ήταν ο αστρονόμος και φυσικός  Edward Charles Pickering και ήταν αυτός που σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει γυναίκες για την επεξεργασία ενός τεράστιου όγκου αστρονομικών δεδομένων.

Οι γυναίκες αυτές δούλευαν  έξι μέρες την εβδομάδα και κέρδιζαν μεταξύ 25 και 50 σεντς την ώρα. Η δουλειά τους είχε μεγάλη συμβολή στην πρόοδο της Αστρονομίας. Τη νύχτα οι αστρονόμοι του Χάρβαρντ φωτογράφιζαν αστέρια και νεφελώματα και την ημέρα οι εκπαιδευμένες «Harvard Computers» επιθεωρούσαν και ανέλυαν τις εικόνες. Μέσα στα καθήκοντά τους ήταν η μέτρηση της φωτεινότητας, της θέσης και του χρώματος των αστεριών, η μελέτη των φασμάτων των αστέρων σε φωτογραφίες από γυάλινες πλάκες, αλλά και εργασίες ταξινόμησης των αστέρων. Ο Pickering ενθάρρυνε επίσης τις γυναίκες – «υπολογιστές» να παρακολουθήσουν συνέδρια και να παρουσιάσουν εργασίες, επιτρέποντάς τους να ανθίσουν επαγγελματικά.

Οι «υπολογιστές του Χάρβαρντ» στη δουλειά (1891). Οι βοηθοί του   Pickering (στο άκρο αριστερά)  εξετάζουν φωτογραφικές πλάκες με αστρονομικά δεδομένα. Η ομάδα περιλάμβανε μεταξύ των άλλων την Annie Jump Cannon, τη Williamina Fleming (όρθια στο κέντρο), την Antonia Maury (3η από αριστερά), την Henrietta Swan Leavitt  κ. ά. 

Η γυάλινη πλάκα A3393, που τραβήχτηκε με το τηλεσκόπιο Bruce 24 ιντσών στην Αρεκίπα του Περού, στις 10 Νοεμβρίου 1898. Δείχνει το Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου, έναν γαλαξία σύντροφο του δικού μας. Jon Chase /Φωτογράφος του προσωπικού του Χάρβαρντ

•   Williamina Fleming (1857–1911)

Γεννημένη στη Σκωτία, βρέθηκε το 1879 μετανάστρια στις ΗΠΑ, και λίγο αργότερα μόνη με μικρό παιδί. Για να ζήσει αναγκάστηκε να δουλέψει ως υπηρέτρια στο σπίτι του Edward C. Pickering. Δυο χρόνια αργότερα, το 1881, ήταν μια από τις πρώτες γυναίκες που προστέθηκαν  στο μόνιμο προσωπικό του Παρατηρητηρίου του Χάρβαρντ.

Αρχικά ως βοηθός του καθηγητή Pickering, δούλεψε για τη χαρτογράφηση  των αστεριών, επινοώντας ένα σύστημα ταξινόμησής τους ανάλογα με το πόσο υδρογόνο εμφάνιζαν στα φάσματα τους. Μέσα σε μια δεκαετία είχε μελετήσει και ταξινομήσει πάνω από 10.000 αστέρια για τον αρχικό κατάλογο Henry Draper (1890). Αργότερα τοποθετήθηκε υπεύθυνη για την πρόσληψη δεκάδων άλλων γυναικών που χρησιμοποιήθηκαν  ως «υπολογιστές του Χάρβαρντ».

Το 1898 η Φλέμινγκ έγινε η πρώτη γυναίκα επιμελήτρια των αστρονομικών φωτογραφιών του Αστεροσκοπείου. Κατά τη διάρκεια της καριέρας της, ανακάλυψε 59 αέρια νεφελώματα, πάνω από 310 μεταβλητά αστέρια και 10 nova. Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά της ήταν το 1888, η εύρεση του νεφελώματος Horsehead στον αστερισμό του Ωρίωνα. Σε μια εποχή που οι γυναίκες λάμβαναν μικρή αναγνώριση για τη δουλειά τους, έγινε  επίτιμο μέλος της Βασιλικής  Αστρονομικής Εταιρείας του Λονδίνου (Royal Astronomical Society of London) και, λίγο πριν τον θάνατό της, έλαβε το μετάλλιο Guadalupe Almendaro από την Αστρονομική Εταιρεία του Μεξικού. Πέθανε από πνευμονία το 1911.

•   Antonia Maury (1866–1952) 

Αμερικανίδα αστρονόμος, γεννημένη σε μια οικογένεια με επιστημονική ενασχόληση. Ήταν εγγονή του John William Draper  και ανιψιά του Henry Draper, επιφανών γιατρών και πρωτοπόρων στην ουράνια φωτογραφία. Ο κληρικός πατέρας της ήταν ερασιτέχνης φυσιοδίφης και γεωγράφος και η αδελφή της έγινε παλαιοντολόγος. Η ίδια σπούδασε στο κολέγιο θηλέων Vassar (είχε καθηγήτρια στα μαθήματα αστρονομίας τη Maria Michell), απ’ όπου αποφοίτησε το 1887. Δυο χρόνια αργότερα έγινε βοηθός του καθηγητή Pickering και μέλος των «Harvard Computers» στο Παρατηρητήριο του Χάρβαρντ.

Το πρώτο καθήκον της  Maury στο Χάρβαρντ ήταν να καθορίσει την τροχιά του φασματοσκοπικά δυαδικού άστρου Mizar (ζ Ursae Majoris) που πρώτος είχε βρει το 1887 ο Edward Pickering . Επιπλέον ανακάλυψε ανεξάρτητα ένα δεύτερο φασματοσκοπικό δυαδικό, το Beta Aurigae, και προσδιόρισε την τροχιακή του περίοδο. Έτσι έγινε  η πρώτη που ανίχνευσε και υπολόγισε την τροχιά ενός φασματοσκοπικού δυαδικού συστήματος (συστήματος 2 αστέρων που είναι βαρυτικά συνδεδεμένα και σε τροχιά το ένα από το άλλο). Ο Pickering ανακοίνωσε το επίτευγμα στις 13 Νοεμβρίου 1889, στη συνάντηση της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών στη Φιλαδέλφεια, και στο άρθρο «On the Spectrum of Zeta Ursae Majoris», στο επιστημονικό περιοδικό «American Journal of Science» το 1890, είχε σημειώσει εν συντομία ότι «Το φάσμα αυτού του αστεριού έχει φωτογραφηθεί στο Παρατηρητήριο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ σε εβδομήντα νύχτες και μια προσεκτική μελέτη των αποτελεσμάτων έγινε από την κυρία  Antonia  Maury, ανιψιά του Δρ Ντρέιπερ». Ακολούθησε μια λεπτομερής παρουσίαση των αποτελεσμάτων αυτής της μελέτης, χωρίς περαιτέρω αναφορά στον Maury.

Κατά τη διάρκεια της εργασία της στο Χάρβαρντ η Maury δημοσίευσε, έναν σημαντικό πρώιμο κατάλογο αστρικών φασμάτων χρησιμοποιώντας το δικό της σύστημα αστρικής ταξινόμησης  το οποίο όμως υποβαθμίστηκε και αγνοήθηκε. Το 1892 αναγκάστηκε να φύγει προσωρινά από το Χάρβαρντ μετά από συνεχείς συγκρούσεις με τον Pickering, ζητώντας να αναγνωριστεί ως συγγραφέας του έργου της. Λίγα χρόνια αργότερα , το 1897, ο κατάλογός της με περισσότερα από 600 αστέρια εμφανίστηκε στον τόμο 28 των Χρονικών του Χάρβαρντ και ήταν το πρώτο τεύχος που είχε το όνομα μιας γυναίκας στη σελίδα τίτλου.

Τα επόμενα χρόνια η Antonia Maury  δίδαξε φυσική και χημεία σε σχολεία, έδινε διαλέξεις για την αστρονομία  , εργάστηκε σποραδικά στο Χάρβαρντ και από το   1918 ως επίκουρη καθηγήτρια και πέρασε πολλά χρόνια μελετώντας το δυαδικό αστέρι Beta Lyrae στον αστερισμό της Λύρας. 

Ήταν μέλος της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας[1] απ’ όπου το 1943, της απονεμήθηκε το βραβείο Annie Jump Cannon στην Αστρονομία. Πέθανε στις 8 Ιανουαρίου 1952.

19 Μαΐου 1925: Σε πρώτο πλάνο αριστερά η Antonia Maury

•   Henrietta Swan Leavitt (1868–1921)

«Η γυναίκα που ανακάλυψε πώς να μετρήσουμε το Σύμπαν» 

Αμερικανίδα Αστρονόμος, απόφοιτη του Κολλεγίου Radcliffe (1892) όπου σπούδασε τέχνη, φιλοσοφία, μαθηματικά και αστρονομία.

Αν και αντιμετώπισε κακή υγεία, οικογενειακές υποχρεώσεις και την αργή απώλεια της ακοής της, εντάχθηκε στο προσωπικό του Παρατηρητηρίου του Κολλεγίου του  Χάρβαρντ, αρχικά ως εθελόντρια και από το 1902 ως βοηθός ερευνήτρια, για να βοηθήσει στη χαρτογράφηση των αστεριών με τη βοήθεια των φωτογραφικών πλακών.

Ο Pickering ανέθεσε στην Leavitt το έργο της μελέτης μεταβλητών αστέρων (ενός τύπου αστέρων που ποικίλλει σε φωτεινότητα με την πάροδο του χρόνου), στα νέφη του Μαγγελάνου δηλαδή στους δυο μικρούς γαλαξίες που είναι δορυφόροι του Γαλαξία μας.  Παρά τις αντιξοότητες η Leavitt εργάστηκε σκληρά ανακαλύπτοντας πάνω από 2.400 μεταβλητούς αστέρες, κάτι λιγότερο δηλαδή από τους μισούς από όσους έγιναν γνωστοί εκείνη την εποχή. Το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς της αφορούσε, ωστόσο, τους παλλόμενους μεταβλητούς αστέρες με την ονομασία Κηφείδες. Αυτό το έργο την οδήγησε το 1908, να ανακαλύψει τη σχέση μεταξύ της φωτεινότητας και της περιόδου λάμψης/εξασθένισης των μεταβλητών των Κηφείδων ( Νόμος περιόδου – λαμπρότητας της Leavitt). Η σχέση αυτή δείχνει πως, όσο πιο λαμπρός είναι ένας Κηφείδης, τόσο πιο μεγάλη είναι η περίοδος αυξομείωσης της λαμπρότητάς του.

Η σπουδαία αυτή ανακάλυψη πυροδότησε ραγδαίες ανακαλύψεις στην αστρονομία. Οι Κηφείδες όπως και άλλες κατηγορίες παλλόμενων αστέρων με καλά καθορισμένες απόλυτες λαμπρότητες χρησιμοποιούνται έκτοτε ως «Πρότυπα Κεριά» (Standard Candles) για τη μέτρηση ενδογαλαξιακών και εξωγαλαξιακών αποστάσεων.

Η Leavitt εργάζεται στο γραφείο της στο Παρατηρητήριο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ, περίπου 1910

Παρά την μεγάλη ερευνητική της δραστηριότητα και τη σημαντική της ανακάλυψη, η Leavitt έλαβε ελάχιστη αναγνώριση για το έργο της. Τα ευρήματά της δημοσιεύτηκαν με το όνομα του Pickering συνοδευμένα από μία μικρή αναφορά στο όνομά της ενώ, άλλοι άντρες επιστήμονες στηριζόμενοι σε αυτά απέκτησαν φήμη και δημοσιότητα με τις ανακαλύψεις τους. Η ίδια δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ.

Έγινε επικεφαλής της αστρικής φωτομετρίας στο Αστεροσκοπείο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ το 1921, αλλά δεν έζησε αρκετά για να απολαύσει τον νέο της ρόλο.

Πέθανε πρόωρα, στις 12 Δεκεμβρίου 1921 από καρκίνο του στομάχου.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο Σουηδός μαθηματικός Magnus Gösta Mittag-Leffler, βαθιά εντυπωσιασμένος από την ανακάλυψή της, προσπάθησε να αλληλογραφήσει μαζί της προκειμένου να τη θέσει υποψήφια για το Νόμπελ φυσικής του 1926, μόνο για να πληροφορηθεί ότι εκείνη είχε πεθάνει 4 χρόνια νωρίτερα.

Φωτογραφικό πορτρέτο: «Observatory Women», 1925. Είναι το τέλος της εποχής των «γυναικών υπολογιστών» και η αρχή της εποχής των γυναικών επιστημόνων. Μεταξύ των άλλων διακρίνονται η Antonia Maury (κάτω δεξιά), η Annie J. Cannon (μεσαία σειρά, 2^η από αριστερά) και η Cecilia Payne-Gaposchkin (πάνω σειρά, στο κέντρο), μια από τις σημαντικότερες γυναίκες αστρονόμους όπως θα γνωρίσουμε στη συνέχεια.

---

[1] American Astronomical Society, (AAS). Ιδρύθηκε το 1899 με έδρα την Ουάσιγκτον  και είναι η κυριότερη εταιρεία επαγγελματιών αστρονόμων στις ΗΠΑ.

Πηγές

https://hea-www.harvard.edu/~fine/Observatory/newest.html

https://www.harvardmagazine.com/2016/12/williamina-fleming

https://news.harvard.edu/gazette/story/2017/04/star-analysts-of-harvard-college-observatory-inspired-new-book-by-dava-sobel/

https://en.wikipedia.org/wiki/Antonia_Maury

https://en.wikipedia.org/wiki/Henrietta_Swan_Leavitt

Annie Jump Cannon

Η πρώτη γυναίκα που έκανε την «απογραφή του ουρανού»

Η Annie Jump Cannon το 1922, Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου

Η Annie Jump Cannon (1863 – 1941) ήταν Αμερικανίδα αστρονόμος και φυσικός. Δημιούργησε το αστρικό σύστημα ταξινόμησης που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Γεννήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1863 στο Ντόβερ του Delaware. Ήταν η πρώτη κόρη του Wilson Lee Cannon και της Mary Elizabeth Jump και εμπνεύστηκε από τη μητέρα της να ακολουθήσει την επιστήμη. Η μητέρα της συχνά άνοιγε την καταπακτή στην οροφή του σπιτιού τους, ώστε να μπορούν να παρακολουθούν τα αστέρια στο μικρό παρατηρητήριο που έχτισαν εκεί. Αν και η Cannon υπέφερε από απώλεια ακοής σε πολύ νεαρή ηλικία, συνέχισε να διαπρέπει στις σπουδές της. Όταν ήρθε η ώρα να πάει στο κολέγιο, η μητέρα της την ενθάρρυνε να σπουδάσει φυσικές επιστήμες και μαθηματικά. Ακολουθώντας τη συμβουλή της, γράφτηκε στο Wellesley College στη Μασαχουσέτη για να σπουδάσει Φυσική και Αστρονομία. Εκεί είχε το προνόμιο να διδαχτεί  από  μια πρωτοπόρο στον τομείς αυτούς καθηγήτρια , τη Sarah Frances Whiting.

Αποφοίτησε το 1884 και επέστρεψε στην πατρίδα της για μια δεκαετία. Στη διάρκεια αυτών των χρόνων ασχολήθηκε με την αναδυόμενη τέχνη της φωτογραφίας. Οι φωτογραφίες της από το ταξίδι της στην Ευρώπη και ειδικά στην Ισπανία, δημοσιεύτηκαν το 1893 σ’ ένα βιβλίο με τίτλο, «In the Footsteps of Columbus» / Στα χνάρια του Κολόμβου. Το βιβλίο αυτό χρησιμοποιήθηκε ως αναμνηστικό στην World's Columbian Exposition, την Παγκόσμια Έκθεση που πραγματοποιήθηκε το 1893 στο Σικάγο για τον εορτασμό των 400 χρόνων από την άφιξη του Χριστόφορου Κολόμβου στην Αμερική.

Μετά το θάνατο της μητέρας της το 1894, η Annie Jump Cannon επέστρεψε στην επιστήμη. Ως απλή καθηγήτρια – βοηθός στο κολέγιο Wellesley αλλά και ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στη Φυσική και την Αστρονομία. 

Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών της, βοηθούσε την Whiting να διεξάγει πειράματα στις ακτίνες Χ.  Τότε ήταν που μυήθηκε στα μυστικά της φασματοσκοπίας. 

Το 1895 γράφτηκε ως ειδική φοιτήτρια στο Κολέγιο Radcliffe , συνεχίζοντας τις σπουδές της στην Αστρονομία.  

Το 1896, ο καθηγητής Edward C. Pickering την προσέλαβε ως βοηθό του στο Παρατηρητήριο του κολεγίου Χάρβαρντ. Έτσι έγινε μέλος των «Harvard Computers», της ομάδας γυναικών που εργάζονταν για την επεξεργασία των αστρονομικών δεδομένων. 

Ο ρόλος της  Cannon ήταν να μελετήσει φωτεινά αστέρια του νοτίου ημισφαιρίου. Έτσι ξεκίνησε ένα έργο ανάλυσής τους και ομαδοποίησής τους με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. 

Το 1901 επινόησε μια διαδικασία ταξινόμησης των αστέρων που βασίζεται στη θερμοκρασία και στους φασματικούς τύπους τους.  

Δημιούργησε το Σύστημα Φασματικής Ταξινόμησης που στηρίζεται στις φασματικές κατηγορίες:  O, B, A, F, G, K, M. Τα αστέρια O είναι τα πιο μπλε και πιο καυτά αστέρια σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες από 30.000Κ, τα μεσαία κίτρινα αστέρια τύπου G  έχουν θερμοκρασίες περίπου 6.000Κ και τα αστέρια M είναι τα πιο δροσερά κόκκινα αστέρια σε θερμοκρασία 3.000Κ. Το σύστημά της χρησιμοποιήθηκε ευρέως από τους αστρονόμους και το 1910, η Διεθνής Ηλιακή Ένωση αποφάσισε ότι το σύστημα ταξινόμησης της Cannon θα έπρεπε να γίνει το επίσημο σύστημα για όλα τα παρατηρητήρια. Το 1922 το σύστημα ταξινόμησης του Cannon υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση ως το επίσημο σύστημα ταξινόμησης των αστρικών φασμάτων. Με μερικές μικρές τροποποιήσεις με την πάροδο των ετών, το σύστημα φασματικής ταξινόμησης του Χάρβαρντ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. 

Εν τω μεταξύ το 1907 πήρε το μεταπτυχιακό της από το Wellesley και το 1911  έγινε Επιμελήτρια Αστρονομικών Φωτογραφιών στο Χάρβαρντ. 

Το 1914, έγινε δεκτή ως επίτιμο μέλος της Βρετανικής Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας . 

Μεγάλη συμβολή της Cannon στην αστρονομία θεωρείται η δημοσίευση  μεταξύ 1918 και 1924 ενός αστρονομικού καταλόγου αστέρων που ονομάστηκε  «Κατάλογος Henry Draper  », από τον πρώτο άνθρωπο που φωτογράφισε αστρικά φάσματα. Στον αρχικό αυτό κατάλογο ταξινομήθηκαν φασματοσκοπικά 225.300 αστέρια. 

Το 1921, έγινε μια από τις πρώτες γυναίκες που έλαβε τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα στα μαθηματικά και την αστρονομία από το Πανεπιστήμιο του Groningen[1] στην Ολλανδία.

Το 1925 έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης[2].

Το 1931, έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε το μετάλλιο Henry Draper για τις έρευνές της στην αστρονομική φυσική από την Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ[3].

Το 1938, μετά από δεκαετίες σκληρής δουλειάς, διορίστηκε σε μόνιμη θέση καθηγητή στο Αστεροσκοπείο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ.

Η Annie Jump Cannon στο γραφείο της στο Παρατηρητήριο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ

 Αν και επίσημα συνταξιοδοτήθηκε δύο χρόνια αργότερα, εργάστηκε στο αστεροσκοπείο μέχρι το θάνατό της το 1941.

Κατά τη διάρκεια της ζωής της ταξινόμησε περισσότερα από 350.000 αστέρια.  

Η Annie Jump Cannon πέθανε τον Απρίλιο του 1941 στο Cambridge της Μασαχουσέτης. Ήταν 77 ετών.

Η Αμερικανική Αστρονομική Εταιρεία απονέμει το βραβείο «Annie Jump Cannon» ετησίως σε γυναίκες αστρονόμους για διακεκριμένη εργασία τους στην αστρονομία.

---

[1] University of Groningen. Δημόσιο ερευνητικό Πανεπιστήμιο στην πόλη του Groningen στην Ολλανδία που ιδρύθηκε το 1614.

[2] Oxford University. Βρίσκεται στην Οξφόρδη της Αγγλίας. Είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο του αγγλόφωνου κόσμου. Η ημερομηνία ίδρυσής του είναι άγνωστη, πιθανώς το 1096.

[3] National Academy of Sciences (NAS). Ιδρύθηκε το 1863

Πηγές

http://academics.wellesley.edu/Astronomy/Annie/index.html

https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/annie-jump-cannon

https://en.wikipedia.org/wiki/Annie_Jump_Cannon

https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Annie_Jump_Cannon

Phoebe Sarah Hertha Ayrton – Marks

Η πρώτη γυναίκα που εκλέχτηκε μέλος του Ινστιτούτου Ηλεκτρολόγων Μηχανικών της Αγγλίας 

Πορτρέτο της Hertha Ayrton – Marks από τη ζωγράφο Héléna Arsène Darmesteter που ήταν ξαδέρφη της. Βρίσκεται στο Girton College του Πανεπιστημίου του Cambridge.

Η Hertha Ayrton – Marks (1854 – 1923) ήταν Βρετανίδα ηλεκτρολόγος μηχανικός, μαθηματικός, φυσικός και εφευρέτης.

Γεννήθηκε ως Phoebe Sarah Marks στις 28 Απριλίου 1854 στο νησί Portsea στο  Hampshire της Αγγλίας από οικογένεια Πολωνοεβραίων μεταναστών. Όταν ήταν μικρή πέθανε ο πατέρας της με την υπόλοιπη πολύτεκνη οικογένεια  να  αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Σε ηλικία εννέα ετών, η Σάρα προσκλήθηκε από τους θείους της, οι οποίοι διατηρούσαν ένα σχολείο στο βορειοδυτικό Λονδίνο, να ζήσει με τα ξαδέρφια της και να μορφωθεί μαζί τους. Γνωρίζοντας γαλλικά, μουσική, μαθηματικά και λατινικά, στα δεκαέξι της άρχισε να εργάζεται ως γκουβερνάντα στέλνοντας χρήματα στην οικογένειά της. Τότε ήταν που άλλαξε το όνομά της σε Hertha  από το ομώνυμο μυθιστόρημα της Σουηδής συγγραφέα και φεμινίστριας Fredrika Bremer. 

Η γνωριμία της με την Barbara Bodichon εκπαιδευτικό, φεμινίστρια, ακτιβίστρια και συνιδρυτή του Girton College   του Cambridge, έκανε εφικτό το όνειρό της για σπουδές. Το 1876 εισήλθε στο Girton για να σπουδάσει μαθηματικά  αφού πέρασε τις εξετάσεις του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ για γυναίκες το 1874, με άριστα στα αγγλικά και στα μαθηματικά.   Το Cambridge όμως δεν της χορήγησε ακαδημαϊκό πτυχίο επειδή εκείνη την εποχή δεν απένειμε πλήρη πτυχία σε γυναίκες. Το 1881 μετά από  μια εξωτερική εξέταση πήρε Πτυχίο Επιστημών από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. 

Το 1884 κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας την  πρώτη της σημαντική εφεύρεση, που ήταν ένας διαιρέτης γραμμών, ένα μηχανολογικό όργανο σχεδίασης.  Στη συνέχεια παρακολούθησε νυχτερινά μαθήματα φυσικής και ηλεκτρολογίας στο Finsbury Technical College   του Λονδίνου. Το 1885 παντρεύτηκε τον πρώην δάσκαλό της,  τον  William Edward Ayrton πρωτοπόρο στην εκπαίδευση ηλεκτρολόγων μηχανικών και φυσικής και συνεργάτη της Βασιλικής Εταιρείας  του Λονδίνου  . 

Στα χρόνια που ακολούθησαν απέκτησε μια κόρη και ασχολήθηκε με έρευνες στα χαρακτηριστικά και στη λειτουργία του ηλεκτρικού τόξου. Στα τέλη του 19ου αιώνα  οι λαμπτήρες τόξου χρησιμοποιούνταν για το δημόσιο φωτισμό των δρόμων, αλλά συχνά σφύριζαν και τρεμόπαιζαν δίνοντας ασταθές φως. Το 1899, η Hertha παρουσίασε στο Ινστιτούτο των Ηλεκτρολόγων Μηχανικών την εργασία της με τίτλο «The Hissing of the Electric Arc» / Το σφύριγμα του ηλεκτρικού τόξου. Η δουλειά της αυτή οδήγησε σε βελτιώσεις των λαμπτήρων τόξου, της άνοιξε το δρόμο να γίνει η πρώτη γυναίκα που εξελέγη μέλος στο Ινστιτούτο των Ηλεκτρολόγων Μηχανικών της Αγγλίας και να δημοσιεύσει το 1902, το βιβλίο «The Electric Arc» που έτυχε θερμής υποδοχής και αναγνώρισης.

Φωτογραφία της Hertha Ayrton – Marks γύρω στο 1900

Το 1904 ήταν η πρώτη γυναίκα που διάβασε τη δική της εργασία με τίτλο «The Origin and Growth of Ripple Marks» για την προέλευση και την ανάπτυξη κυματισμών στην ακτή και στην άμμο, ενώπιον της Βασιλικής Εταιρείας του Λονδίνου. Παρόλο που ήταν καταξιωμένη φυσικός, είχε σπουδάσει στο Cambridge και ήταν η πρώτη γυναίκα μέλος του Ινστιτούτου Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, δεν της επετράπη λόγω του φύλου της να γίνει μέλος της Βασιλικής Εταιρείας. Της απονεμήθηκε όμως το μετάλλιο Hughes της Βασιλικής Εταιρείας το 1906 για «για τις πειραματικές της έρευνες στο ηλεκτρικό τόξο, καθώς και στους κυματισμούς της άμμου».

Η Hertha Ayrton στο εργαστήριό της, 1910

Η Hertha Ayrton – Marks, γεννημένη σε μια εποχή που δεν ήταν εύκολη για τις γυναίκες και αφού υπέστη πολλές διακρίσεις λόγω του φύλου της, εκτός από εξαιρετική επιστήμονας, έγινε και μια ακούραστη αγωνίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών και ακτιβίστρια στο κίνημα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Το 1907 εντάχθηκε στην Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών (WSPU).

Η Ayrton ήταν ακόμα στενή φίλη της Marie Curie και παρέδωσε  στην κόρη της, Irène Curie , μαθήματα μαθηματικών.

Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, το ενδιαφέρον της Ayrton για την υδροδυναμική την οδήγησε να εφεύρει έναν ανεμιστήρα που θα διασκόρπιζε δηλητηριώδη αέρια από τα χαρακώματα. Παρήχθησαν περίπου 100.000 «ανεμιστήρες Ayrton», αλλά αποδείχθηκαν αναποτελεσματικοί στις πραγματικές συνθήκες μάχης. Μετά τον πόλεμο εργάστηκε σε τροποποιημένες εκδόσεις του ανεμιστήρα για τη  χρήση από εργάτες σε ορυχεία και υπονόμους. Από το 1883 μέχρι το θάνατό της, κατοχύρωσε 26 διπλώματα ευρεσιτεχνίας: 5 για μαθηματικούς διαχωριστές, 13 για λαμπτήρες τόξου και ηλεκτρόδια και τα υπόλοιπα για την προώθηση του αέρα.

Το 1919 βοήθησε στην ίδρυση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Πανεπιστημιακών Γυναικών και το 1920 στην ίδρυση της Εθνικής Ένωσης Επιστημονικών Εργαζομένων.

Πέθανε στις  26 Αυγούστου 1923 στο North Lancing του  Sussex μετά από δηλητηρίαση από τσίμπημα εντόμου.

Πηγές

https://en.wikipedia.org/wiki/Hertha_Ayrton

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Helena_Ars%C3%A8ne_Darmesteter_-_Portrait_of_Hertha_Ayrton.jpg

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hertha_Ayrton_LCCN2014716701_(cropped).jpg

https://www.historytoday.com/archive/great-debates/how-hertha-ayrton-made-waves