Η πρώτη γυναίκα που έκανε την «απογραφή του ουρανού»
Η
Annie Jump Cannon (1863 – 1941) ήταν Αμερικανίδα αστρονόμος και φυσικός. Δημιούργησε
το αστρικό σύστημα ταξινόμησης που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.
Γεννήθηκε
στις 11 Δεκεμβρίου 1863 στο Ντόβερ του Delaware. Ήταν η πρώτη κόρη του Wilson
Lee Cannon και της Mary Elizabeth Jump και εμπνεύστηκε από τη μητέρα της να
ακολουθήσει την επιστήμη. Η μητέρα της συχνά άνοιγε την καταπακτή στην οροφή
του σπιτιού τους, ώστε να μπορούν να παρακολουθούν τα αστέρια στο μικρό
παρατηρητήριο που έχτισαν εκεί. Αν και η Cannon υπέφερε από απώλεια ακοής σε
πολύ νεαρή ηλικία, συνέχισε να διαπρέπει στις σπουδές της. Όταν ήρθε η ώρα να
πάει στο κολέγιο, η μητέρα της την ενθάρρυνε να σπουδάσει φυσικές επιστήμες και
μαθηματικά. Ακολουθώντας τη συμβουλή της, γράφτηκε στο Wellesley College στη
Μασαχουσέτη για να σπουδάσει Φυσική και Αστρονομία. Εκεί είχε το προνόμιο να διδαχτεί
από μια πρωτοπόρο στον τομείς αυτούς καθηγήτρια ,
τη Sarah Frances Whiting.
Αποφοίτησε
το 1884 και επέστρεψε στην πατρίδα της για μια δεκαετία. Στη διάρκεια αυτών των
χρόνων ασχολήθηκε με την αναδυόμενη τέχνη της φωτογραφίας. Οι φωτογραφίες της
από το ταξίδι της στην Ευρώπη και ειδικά στην Ισπανία, δημοσιεύτηκαν το 1893 σ’
ένα βιβλίο με τίτλο, «In the Footsteps of Columbus» / Στα χνάρια του Κολόμβου.
Το βιβλίο αυτό χρησιμοποιήθηκε ως αναμνηστικό στην World's Columbian Exposition,
την Παγκόσμια Έκθεση που πραγματοποιήθηκε το 1893 στο Σικάγο για τον εορτασμό
των 400 χρόνων από την άφιξη του Χριστόφορου Κολόμβου στην Αμερική.
Μετά το θάνατο της μητέρας της το 1894, η Annie Jump Cannon επέστρεψε στην επιστήμη. Ως απλή καθηγήτρια – βοηθός στο κολέγιο Wellesley αλλά και ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στη Φυσική και την Αστρονομία.
Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών της, βοηθούσε την Whiting να διεξάγει πειράματα στις ακτίνες Χ. Τότε ήταν που μυήθηκε στα μυστικά της φασματοσκοπίας.
Το 1895 γράφτηκε ως ειδική φοιτήτρια στο Κολέγιο Radcliffe , συνεχίζοντας τις σπουδές της στην Αστρονομία.
Το 1896, ο καθηγητής Edward C. Pickering την προσέλαβε ως βοηθό του στο Παρατηρητήριο του κολεγίου Χάρβαρντ. Έτσι έγινε μέλος των «Harvard Computers», της ομάδας γυναικών που εργάζονταν για την επεξεργασία των αστρονομικών δεδομένων.
Ο ρόλος της Cannon ήταν να μελετήσει φωτεινά αστέρια του νοτίου ημισφαιρίου. Έτσι ξεκίνησε ένα έργο ανάλυσής τους και ομαδοποίησής τους με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.
Το 1901 επινόησε μια διαδικασία ταξινόμησης των αστέρων που βασίζεται στη θερμοκρασία και στους φασματικούς τύπους τους.
Δημιούργησε το Σύστημα Φασματικής Ταξινόμησης που στηρίζεται στις φασματικές κατηγορίες: O, B, A, F, G, K, M. Τα αστέρια O είναι τα πιο μπλε και πιο καυτά αστέρια σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες από 30.000Κ, τα μεσαία κίτρινα αστέρια τύπου G έχουν θερμοκρασίες περίπου 6.000Κ και τα αστέρια M είναι τα πιο δροσερά κόκκινα αστέρια σε θερμοκρασία 3.000Κ. Το σύστημά της χρησιμοποιήθηκε ευρέως από τους αστρονόμους και το 1910, η Διεθνής Ηλιακή Ένωση αποφάσισε ότι το σύστημα ταξινόμησης της Cannon θα έπρεπε να γίνει το επίσημο σύστημα για όλα τα παρατηρητήρια. Το 1922 το σύστημα ταξινόμησης του Cannon υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση ως το επίσημο σύστημα ταξινόμησης των αστρικών φασμάτων. Με μερικές μικρές τροποποιήσεις με την πάροδο των ετών, το σύστημα φασματικής ταξινόμησης του Χάρβαρντ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα.
Εν τω μεταξύ το 1907 πήρε το μεταπτυχιακό της από το Wellesley και το 1911 έγινε Επιμελήτρια Αστρονομικών Φωτογραφιών στο Χάρβαρντ.
Το 1914, έγινε δεκτή ως επίτιμο μέλος της Βρετανικής Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας .
Μεγάλη συμβολή της Cannon στην αστρονομία θεωρείται η δημοσίευση μεταξύ 1918 και 1924 ενός αστρονομικού καταλόγου αστέρων που ονομάστηκε «Κατάλογος Henry Draper », από τον πρώτο άνθρωπο που φωτογράφισε αστρικά φάσματα. Στον αρχικό αυτό κατάλογο ταξινομήθηκαν φασματοσκοπικά 225.300 αστέρια.
Το
1921, έγινε μια από τις πρώτες γυναίκες που έλαβε τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα
στα μαθηματικά και την αστρονομία από το Πανεπιστήμιο του Groningen[1] στην Ολλανδία.
Το
1925 έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα επιστημών
από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης[2].
Το
1931, έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε το μετάλλιο Henry
Draper για τις έρευνές της στην αστρονομική φυσική από την Εθνική
Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ[3].
Το
1938, μετά από δεκαετίες σκληρής δουλειάς, διορίστηκε σε μόνιμη θέση καθηγητή
στο Αστεροσκοπείο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ.
Η
Annie Jump Cannon στο γραφείο της στο Παρατηρητήριο του Κολλεγίου του Χάρβαρντ
Αν και επίσημα συνταξιοδοτήθηκε δύο χρόνια
αργότερα, εργάστηκε στο αστεροσκοπείο μέχρι το θάνατό της το 1941.
Κατά
τη διάρκεια της ζωής της ταξινόμησε περισσότερα από 350.000 αστέρια.
Η
Annie Jump Cannon πέθανε τον Απρίλιο του 1941 στο Cambridge της Μασαχουσέτης. Ήταν 77 ετών.
Η Αμερικανική Αστρονομική Εταιρεία απονέμει το βραβείο «Annie Jump Cannon» ετησίως σε γυναίκες αστρονόμους για διακεκριμένη εργασία τους στην αστρονομία.
[1] University of Groningen. Δημόσιο
ερευνητικό Πανεπιστήμιο στην πόλη του Groningen στην Ολλανδία που ιδρύθηκε το
1614.
[2] Oxford University. Βρίσκεται στην
Οξφόρδη της Αγγλίας. Είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο του αγγλόφωνου κόσμου. Η
ημερομηνία ίδρυσής του είναι άγνωστη, πιθανώς το 1096.
[3] National Academy of Sciences (NAS). Ιδρύθηκε το 1863
Πηγές
http://academics.wellesley.edu/Astronomy/Annie/index.html
https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/annie-jump-cannon
https://en.wikipedia.org/wiki/Annie_Jump_Cannon
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Annie_Jump_Cannon
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου