Μια ξεχασμένη ιδιοφυΐα.
Η αμφιλεγόμενη φυσικός πίσω από τον διάσημο επιστήμονα
Η Mileva Marić το 1896
Η
Mileva Marić (1875 – 1948) ήταν Σέρβα πρωτοπόρος
σπουδάστρια φυσικής και η πρώτη γυναίκα του Albert Einstein [1] από το 1903 έως το 1919.
Γεννήθηκε
στις 19 Δεκεμβρίου 1875 στο Titel της Αυστροουγγαρίας (σήμερα Σερβία ) και ήταν
το μεγαλύτερο από τα τρία παιδιά μιας εύπορης οικογένειας Σερβικής καταγωγής. Είχε την τύχη να
εκπαιδευτεί σε μερικά από τα καλύτερα σχολεία της πατρίδας της και μάλιστα με
ειδική άδεια, της επετράπη να φοιτήσει σε ένα σχολείο αρρένων στο Ζάγκρεμπ, όπου
διέπρεψε στα μαθηματικά και τη φυσική.
Το
φθινόπωρο του 1896, γράφτηκε στην Πολυτεχνική Σχολή της Ζυρίχης [2] στην Ελβετία για να παρακολουθήσει
τα μαθήματα για υποψηφίους
καθηγητές μαθηματικών και φυσικής σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Θα
πρέπει να ήταν εξαιρετικά ταλαντούχα για να ξεπεράσει τους περιορισμούς που
ίσχυαν για τις ανώτερες σπουδές των γυναικών. Ήταν από τις πρώτες γυναίκες που
σπούδασαν φυσική σε ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο, η πέμπτη γυναίκα που μπήκε σ’ αυτό
το τμήμα και η μόνη γυναίκα μεταξύ των συμφοιτητών της. Στο ίδιο τμήμα είχε
γραφτεί και ένας 17χρονος νεαρός Γερμανός, ο Albert Einstein με τον οποίο μοιράζονταν
την αγάπη τους για την επιστήμη.
Τον
επόμενο χρόνο φοίτησε για ένα εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης με καθηγητή τον Philipp
Lenard .
Τότε ήταν που άρχισε να αλληλογραφεί με τον Einstein και μετά την επιστροφή της
στη Ζυρίχη, η φιλία τους μετατράπηκε σε σχέση. Σιγά – σιγά άρχισαν τα
προβλήματα. Οι γονείς του Einstein αντιτάχθηκαν στη σχέση του με τη Mileva γιατί ήταν μεγαλύτερη από αυτόν και είχε
διαφορετικό θρησκευτικό και κοινωνικό υπόβαθρο.
Το
1900 ο Einstein αποφοίτησε από το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης ενώ η ίδια απέτυχε
στις προφορικές της εξετάσεις. Μένοντας στη Ζυρίχη εργάστηκε σ΄ ένα εργαστήριο και
παράλληλα προετοιμαζότανε να ξαναδώσει εξετάσεις για το πτυχίο της. Μια δεύτερη
αποτυχία και μια απρογραμμάτιστη εγκυμοσύνη την ανάγκασαν να επιστρέψει στην
πατρίδα της. Ζώντας με την οικογένειά της, η Maric γέννησε την κόρη τους, Lieserl, στις αρχές του 1902. Τα στοιχεία αυτά έγιναν
γνωστά το 1986 όταν δόθηκε στη δημοσιότητα η αλληλογραφία του Albert Einstein και της Mileva Maric. Ακόμα και σήμερα
δεν γνωρίζουμε την τύχη της Lieserl, πιθανότατα πέθανε ή δόθηκε για υιοθεσία.
Ο
Einstein
και η Maric ενώθηκαν
ξανά το 1903 και παντρεύτηκαν στη Βέρνη της Ελβετίας, σε μια απλή τελετή στο
δημαρχείο. Εκείνη την εποχή, ο Αϊνστάιν εργαζόταν εκεί στο Ελβετικό γραφείο
διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Την επόμενη χρονιά το ζευγάρι υποδέχτηκε τον πρώτο
τους γιο, τον Hans
Albert. Το ζευγάρι
απέκτησε έναν δεύτερο γιο, τον Eduard,
το 1910. Τον επόμενο χρόνο, η οικογένεια Αϊνστάιν μετακόμισε στην Πράγα, όπου
ο Albert έγινε καθηγητής στο Γερμανικό
Πανεπιστήμιο. Δεν έμειναν πολύ γιατί
ο Einstein
έγινε καθηγητής στο ETH της Ζυρίχης το 1912.
Την ίδια περίοδο και ενώ ο γάμος τους ήταν τεταμένος, ο Albert ασχολήθηκε με τη ξαδέρφη του, Elsa Loewenthal και αλληλογραφούσαν για κάποιο διάστημα προτού προσκληθεί το 1913 από τους Max Planck και Walther Nernst να εργαστεί στο Βερολίνο. Την άνοιξη του 1914 η οικογένεια Αϊνστάιν μετακόμισε στο Βερολίνο. Η Mileva που δεν ήθελε να πάει στην πόλη, γινόταν όλο και πιο δυστυχισμένη και πριν τελειώσει η χρονιά επέστρεψε με τους γιους της στη Ζυρίχη. Ο χωρισμός τους έμελλε να γίνει μόνιμος και οριστικοποιήθηκε με το διαζύγιο το 1919. Μέρος της συμφωνίας τους ήταν ότι η Mileva και τα παιδιά θα έπαιρναν το χρηματικό ποσό του βραβείου Νόμπελ, που ο Einstein ήλπιζε να κερδίσει. Αυτό έγινε το 1921.
Η
ζωή μετά τον Einstein ήταν δύσκολη για την Mileva.
Διατηρούσε ένα οικοτροφείο για ένα διάστημα και έκανε μαθήματα για να τα βγάλει
πέρα. Το 1930 ο γιος της Eduard κατέρρευσε
ψυχικά, διαγνώστηκε με σχιζοφρένεια και πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του σε
ιδρύματα. Ο άλλος της γιος, ο Hans Albert, το 1938 μετακόμισε με την οικογένειά του στις
Ηνωμένες Πολιτείες όπου το 1947 έγινε μέλος της σχολής του Πανεπιστημίου της
Καλιφόρνια.
Η
Mileva Marić πέθανε στη Ζυρίχη το 1948.
Δεν
είναι σαφές τι ρόλο έπαιξε η Mileva στο
έργο του Einstein. Τα τελευταία χρόνια αντικείμενο
συζήτησης και έρευνας αποτελεί το ερώτημα αν (και σε ποιο βαθμό) η Marić που
γνώριζε μαθηματικά και φυσική συνέβαλε στις εργασίες του Einstein στη θεωρία της Σχετικότητας που
δημοσίευσε το 1905. Κάποιοι ιστορικοί της επιστήμης υποστηρίζουν ότι δεν είχε
σημαντική επιστημονική συνεισφορά ενώ κάποιοι άλλοι ότι τον βοήθησε στην έρευνά
του. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι τα πρώτα χρόνια τον στήριξε
συναισθηματικά και επιστημονικά.
Η ιστορία της Mileva Maric είναι μια ιστορία χαμένων ευκαιριών …
[1] Albert Einstein (1879 – 1955). Γερμανός
φυσικός εβραϊκής καταγωγής, ο οποίος βραβεύτηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 1921
για το Φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Είναι ο θεμελιωτής της Θεωρίας της Σχετικότητας
και από πολλούς θεωρείται ο σημαντικότερος επιστήμονας του 20ού αιώνα και ένας
απ' τους μεγαλύτερους όλων των εποχών.
[2] Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της
Ζυρίχης / ETH Zürich:
Ιδρύθηκε το 1856 και θεωρείται
από πολλούς ως ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια της Ευρώπης.
Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg: Δημόσιο Ανώτατο Εκπαιδευτικό και Ερευνητικό Ίδρυμα που ιδρύθηκε το 1386 και είναι το παλαιότερο Πανεπιστήμιο της Γερμανίας.
Philipp Eduard Anton von Lenard (1862 – 1947). Αυστριακός φυσικός ο οποίος βραβεύθηκε με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1905 για τις εργασίες του στις καθοδικές ακτίνες και την ανακάλυψη πολλών από τις ιδιότητές τους. Ήταν επίσης ενεργός υποστηρικτής της ναζιστικής ιδεολογίας.
Πηγές
https://en.wikipedia.org/wiki/Mileva_Mari%C4%87
https://blogs.scientificamerican.com/guest-blog/the-forgotten-life-of-einsteins-first-wife/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου